Rezervlerde dikkat çeken gerileme
TCMB verileri açıklandı, bu verilere göre Türkiye ekonomisi mart ayında cari işlemler dengesinde son yılların en yüksek açıklarından biriyle karşı karşıya kaldı. ABD-İran geriliminin küresel enerji ve ticaret piyasalarında etkisini artırdığı dönemde cari açık 9 milyar 672 milyon dolar seviyesine yükseldi.
Şubat ayında 7,5 milyar dolar olan cari açığın martta daha da genişlediği görülürken, açıklanan rakam ekonomist beklentileriyle büyük ölçüde örtüştü. Böylece cari işlemler açığı son 3 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise mart ayında 3 milyar 886 milyon dolar açık verdi. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı da 9 milyar 515 milyon dolar olarak kaydedildi.
12 aylık açık 40 milyar dolara yaklaştı
Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık mart itibarıyla 39,7 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde dış ticaret açığı 77,8 milyar dolar seviyesine ulaşırken, hizmetler dengesi ekonomiye destek vermeyi sürdürdü.
Hizmetler tarafında yıllık bazda 63,1 milyar dolarlık fazla oluşurken, birincil gelir dengesi 23,8 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,1 milyar dolar açık verdi.
Mart ayında hizmet gelirlerinden sağlanan net döviz girişi 2 milyar 592 milyon dolar oldu. Taşımacılık gelirleri 1 milyar 627 milyon dolar, turizm kaynaklı net gelir ise 2 milyar 246 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Finansman tarafında kredi desteği öne çıktı
Cari açığın finansmanında en güçlü katkıyı krediler sağladı. Yıllıklandırılmış verilere göre krediler kaynaklı giriş 38,6 milyar dolara ulaştı. Ticari krediler 3 milyar dolar katkı verirken, net doğrudan yatırımların etkisi 2,1 milyar dolar seviyesinde kaldı.
Buna karşın portföy yatırımları ve mevduat tarafındaki çıkışlar dikkat çekti. Net portföy yatırımları cari dengeyi 3,3 milyar dolar negatif etkilerken, efektif ve mevduat kaleminde 19,7 milyar dolarlık çıkış yaşandı.
Aynı dönemde net rezervlerde 52,5 milyar dolarlık azalış kaydedildi.
Yabancı çıkışı hızlandı
Mart ayında doğrudan yatırımlar kaleminde 212 milyon dolarlık net çıkış gerçekleşti. Yabancı yatırımcıların Türkiye’ye yaptığı doğrudan yatırım 1 milyar 15 milyon dolar olurken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki yatırımları 1 milyar 227 milyon dolara yükseldi.
Gayrimenkul yatırımlarında Türk yatırımcıların yurt dışında gerçekleştirdiği alımlar 187 milyon dolar seviyesinde gerçekleşirken, yabancı yatırımcıların Türkiye’deki net gayrimenkul alımı 243 milyon dolar oldu.
Portföy yatırımlarında ise sert çıkış dikkat çekti. Mart ayında toplam 14,8 milyar dolarlık net portföy çıkışı yaşandı. Yabancı yatırımcılar hisse senedi piyasasında 1 milyar 79 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde ise 6 milyar 399 milyon dolarlık satış yaptı.
Yatırım fonlarında da 3 milyar 94 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi.
Rezervlerde güçlü düşüş yaşandı
Bankalar ve reel sektör yurt dışından kredi kullanımını sürdürürken, bankalar mart ayında 1 milyar 26 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 190 milyon dolar net kredi kullandı. Genel hükümet tarafında ise sınırlı düzeyde geri ödeme gerçekleşti.
Diğer yatırımlar kaleminde yurt dışı bankaların Türkiye’deki mevduatlarında toplam 6 milyar 915 milyon dolarlık düşüş yaşandı.
TCMB verilerine göre resmi rezervlerde mart ayında 43 milyar 420 milyon dolarlık net gerileme kaydedildi. Açıklanan veriler, küresel jeopolitik risklerin ve finansal piyasalardaki dalgalanmanın Türkiye’nin dış dengesi üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini ortaya koydu.
