Hürmüz için geri sayım
Orta Doğu’da çatışmaların dördüncü haftasına girilirken, ABD ile İran arasında enerji altyapılarını hedef alan karşılıklı tehditler küresel piyasaları sarsıyor.
Karşılıklı tehditler sertleşti
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması halinde İran’ın enerji altyapısının hedef alınacağını açıkladı. Washington yönetiminin verdiği 48 saatlik sürenin dolmasına saatler kala, Tahran da olası bir saldırıya karşılık bölgedeki ABD müttefiklerinin enerji tesislerinin “meşru hedef” olacağını duyurdu.
Enerji tesislerinde ağır hasar
Çatışmaların etkisi sahada da belirginleşti. Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol, Orta Doğu’da dokuz ülkede 40’tan fazla enerji tesisinin “ciddi veya çok ciddi” hasar gördüğünü açıkladı. Bu durumun, savaş sona erse dahi küresel tedarik zincirlerinde uzun süreli aksamalara yol açabileceği belirtildi.
Kriz tarihi seviyeye ulaştı
Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmanın boyutuna dikkat çeken Birol, mevcut tablonun 1970’li yıllardaki petrol krizleri ile 2022’deki doğal gaz krizinin toplam etkisine eşdeğer olduğunu ifade etti. Petrol ve doğalgazın yanı sıra petrokimya, gübre, kükürt ve helyum gibi kritik sektörlerde de ciddi aksamalar yaşandığı vurgulandı.
Asya ve Çin faktörü öne çıktı
Bölgeden gelen ham petrole yüksek bağımlılığı bulunan Asya ülkelerinin krizden daha fazla etkilendiği belirtildi. Çin’in yakıt ihracatına sınırlama getirme kararı da küresel arz dengesine ilişkin endişeleri artırdı.
Stratejik rezervler devrede
Uluslararası Enerji Ajansı, mart başında arz şoklarını dengelemek amacıyla stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulacağını açıklamıştı. Savaşın uzaması halinde ek rezervlerin de devreye alınabileceği belirtiliyor.
Çözüm Hürmüz’de
Bölgede deniz trafiğinin durma noktasına geldiğine dikkat çekilirken, yakıt tedarikindeki aksaklıkların kalıcı biçimde giderilmesi için Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının kritik olduğu ifade ediliyor.
