Enflasyon alarmı yükseldi
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan çatışmalar, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Uluslararası Enerji Ajansı ve Fitch Ratings verileri, yükselen enerji maliyetlerinin hem enflasyonu hem de büyümeyi baskılayacağına işaret ediyor.
Hürmüz Boğazı küresel arzı vurdu
28 Şubat’ta başlayan saldırılar sonrası Hürmüz Boğazı’nda petrol trafiğinin fiilen durması, küresel arz zincirine ilişkin riskleri artırdı. Dünya petrol talebinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu hattaki aksama, fiyatları yukarı taşıyan en kritik unsur oldu.
İran’ın Katar’daki LNG tesisini hedef alması ve İsrail’in Güney Pars Gaz Sahası’na yönelik saldırısı, enerji piyasasındaki kırılganlığı daha da artırdı.
Enflasyon üç kanaldan yükseliyor
Analizlere göre enerji fiyatlarındaki artış, tüketici fiyatlarına doğrudan yansırken şirketlerin maliyet artışlarını nihai ürün fiyatlarına aktarması çekirdek enflasyonu da yukarı çekiyor. Uzayan belirsizlik ortamı ise beklentiler ve ücret talepleri üzerinden fiyat artışlarını kalıcı hale getirme riski taşıyor.
Müdahaleler yetersiz kaldı
Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkelerin yaklaşık 400 milyon varillik stratejik rezerv salım kararı ve ABD’nin bazı yaptırımlarda geçici esneklik sağlaması, petrol fiyatlarındaki yükselişi durdurmaya yetmedi.
Çatışma öncesinde 70-80 dolar bandında olan Brent petrol, 114 dolara kadar yükseldi.
Fitch: 500 milyar dolarlık kayıp riski
Fitch Ratings Başekonomisti Brian Coulton, petrol fiyatlarının bir yıl boyunca 100 dolar seviyesinde kalması durumunda küresel büyümenin yaklaşık yarım puan düşebileceğini belirtti. Bu senaryonun dünya ekonomisi için yaklaşık 500 milyar dolarlık kayıp anlamına geldiği ifade edildi.
Gübre ve LNG fiyatları da sıçradı
Bölgedeki kriz yalnızca petrolü değil, LNG ve gübre piyasalarını da etkiledi. Üre ve azot bazlı gübre fiyatlarında yüzde 25 ila 35 arasında artış yaşandı.
