Kanun teklifi Meclis’te yasalaştı
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan düzenlemeyle birlikte apartman ve sitelerde uzun süredir tartışma konusu olan yüksek aidat artışlarına karşı yeni kurallar getirildi. Kat Mülkiyeti Kanunu başta olmak üzere birçok alanda değişiklik içeren teklif, site yönetimlerinin tek taraflı aidat belirlemesinin önüne geçmeyi hedefliyor. Düzenleme aynı zamanda TOKİ projeleri, yapı denetimi, çevre yönetimi ve kentsel dönüşüm alanlarında da yeni uygulamaları kapsıyor.
Aidat artışına kat maliki onayı şartı
Yeni düzenlemeyle birlikte site yönetimlerinin hazırladığı işletme projeleri ve aidat bütçeleri artık doğrudan yürürlüğe giremeyecek. Hazırlanan bütçenin geçerli olabilmesi için kat maliklerinin üçte ikisinin onayı gerekecek. Böylece özellikle son dönemde büyük sitelerde sık sık gündeme gelen yüksek aidat zamlarının kontrol altına alınması amaçlanıyor.
Teklifin kat maliklerinden yeterli desteği alamaması halinde yönetim en geç üç ay içinde yeni bir bütçe hazırlayacak. Bu süreçte aidatlara yapılabilecek geçici zam oranı ise yeniden değerleme oranını aşamayacak. Böylece aidat artışlarında belirsizlik oluşmasının önüne geçilecek.
Düzenlemeye göre mevcut işletme projesi bulunmaması durumunda yönetici geçici bütçe hazırlayacak. Hazırlanacak bu projede yer alan artış oranı da yine yeniden değerleme oranının üzerine çıkamayacak. Geçici projeler kat maliklerine imza karşılığı veya taahhütlü mektupla bildirilecek ve üç ay içinde genel kurulun onayına sunulacak.
Yönetim planı değişikliği zorlaşıyor
Kanun kapsamında toplu yapılardaki yönetim planlarının değiştirilmesine yönelik kurallar da yeniden düzenlendi. Buna göre yönetim planının değiştirilebilmesi için toplu yapı temsilciler kurulunda bağımsız bölümlerin tam sayısının üçte ikisini temsil eden üyelerin onayı gerekecek.
Geçici yönetim hükümlerinde yapılacak değişikliklerde de aynı çoğunluk şartı aranacak. Yeni düzenlemeyle birlikte yönetim planlarında kanuna aykırı hükümlerin uygulanamayacağı da açık şekilde hükme bağlandı.
TOKİ projelerine vergi muafiyeti geliyor
Kanunda Toplu Konut Kanunu’na ilişkin dikkat çeken düzenlemeler de yer aldı. Buna göre TOKİ tarafından 31 Aralık 2027 tarihine kadar gerçekleştirilecek sosyal konut projeleri ve bu projeler kapsamında yürütülecek yapım işleri damga vergisinden muaf tutulacak. Bu muafiyet ihale kararları ile imzalanan sözleşmeleri de kapsayacak.
Cumhurbaşkanı bu süreyi üç yıl daha uzatabilecek. Ayrıca TOKİ tarafından yapılan taşınmaz satış sözleşmeleri ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinde resmi şekil şartı aranmayacak. Başvuru evrakları ve sözleşme işlemleri elektronik ortamda da gerçekleştirilebilecek.
Düzenlemeyle birlikte vefat eden hak sahiplerinin mirasçılık işlemlerine yönelik yeni uygulamalar da getirildi. Gerekli belgelerin sunulmaması halinde TOKİ doğrudan mahkeme veya noterliklere başvurarak mirasçılık belgesi talep edebilecek.
Kentsel dönüşüm projeleri hızlandırılacak
Kanun kapsamında kamuya ait atıl durumdaki taşınmazların kentsel dönüşüm ve sosyal konut projelerinde kullanılmasının önü açıldı. Hazineye ait taşınmazlar ile Bakanlığa bağlı kurumların mülkiyetindeki alanlar farklı projelerde değerlendirilebilecek.
Düzenlemeyle yeni yaşam alanları, sosyal donatılar ve planlı kentleşme projelerinin hızlandırılması hedefleniyor. Ayrıca taşınmazların değerlendirilmesinden elde edilen gelirlerin paylaşımına ilişkin yeni oranlar da belirlendi.
Mahalli idarelerin yeni şirket veya kooperatif kurması ya da mevcut şirketlere ortak olması ise Cumhurbaşkanının iznine bağlandı.
Yapı denetimi ve beton üretimine ağır yaptırım
Yapı Denetimi Hakkında Kanun’da yapılan değişikliklerle birlikte yapı güvenliği alanında yeni yaptırımlar getirildi. Kanuna “beton üreticisi” ve “zemin ve temel etüt kuruluşu” tanımları eklendi. Zemin ve temel etüt kuruluşlarının ortaklarından en az birinin jeoloji, jeofizik veya inşaat mühendisi olması şartı getirildi.
Yeni iş almama cezası verilen yapı denetim kuruluşlarının ortakları ceza süresince başka teknik görev üstlenemeyecek. Faaliyeti sonlandırılan kuruluşların ortakları ise üç yıl boyunca başka yapı denetim veya laboratuvar kuruluşlarında görev alamayacak.
Beton üreticilerine yönelik cezalar da artırıldı. Sertleşmiş beton deney sonuçlarının standartlara uygun çıkmaması halinde üreticilere 500 bin lira idari para cezası uygulanabilecek. Mikser etiketi ile kare kodlu irsaliyenin uyuşmaması durumunda ise 250 bin lira ceza kesilecek.
Çevre danışmanlığı almayan işletmelere ceza
Çevre Kanunu’nda yapılan değişikliklerle çevre yönetimi hizmetlerine yönelik yaptırımlar da yeniden düzenlendi. Çevre danışmanlık firmalarından hizmet almayan veya çevre yönetim birimi oluşturmayan işletmelere 209 bin 624 liraya kadar ceza uygulanabilecek.
Çevre mühendisi ya da Bakanlık tarafından yetkilendirilen personel çalıştırmayan işletmelere ise 139 bin 746 lira idari para cezası kesilecek. Çevre danışmanlık firmalarının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde 75 bin lira ceza uygulanacak.
Yeni sistemde çevre yönetimi hizmeti veren firmalara ceza puanı uygulaması getirilecek. Dört yıl içinde 100 ceza puanına ulaşan firmaların yeterlilik belgeleri 180 gün askıya alınacak. Ceza puanının 200’e ulaşması halinde ise yeterlilik belgeleri iki yıl süreyle iptal edilecek.
