Tırmanan kriz petrol ve gaz fiyatlarını sıçrattı
ABD ile İran arasında hafta sonu tırmanan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. ABD Donanması’nın Umman Körfezi’nde İran bağlantılı bir gemiye müdahale ederek el koyması sonrası, petrol ve doğal gaz fiyatlarında hızlı yükseliş kaydedildi.
Bölgede tansiyon yeniden yükseldi
Hafta sonu boyunca Hürmüz Boğazı çevresinde risk seviyesi arttı. Tahran yönetiminin bazı gemilere ateş açtığı ve boğazda yeniden sıkı denetim uygulamalarını devreye aldığı bildirildi. İran tarafı, ABD’nin İran bağlantılı gemilere yönelik ablukasının salı günü sona ermesi planlanan ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, cumartesi günü Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurdu.
Enerji fiyatlarında sert yükseliş
Brent petrol, kritik geçiş noktasına ilişkin gelişmelerin etkisiyle cuma günü yaşadığı kayıpları büyük ölçüde geri aldı ve yüzde 7,9’a varan yükseliş gösterdi. Avrupa’da doğal gaz fiyatları da aynı dönemde yüzde 11’e yakın artış kaydetti. Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte piyasalarda arz kesintisi endişeleri yeniden fiyatlanmaya başladı.
ABD’den gemiye müdahale açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’na doğru ilerleyen ve uyarılara rağmen durmayan bir gemiye ABD Donanması tarafından ateş açıldığını ve gemiye el konulduğunu açıkladı. Bu olay, yaklaşık bir hafta önce başlayan abluka sürecindeki ilk doğrudan askeri müdahale olarak kayda geçti. Gelişmenin, taraflar arasında planlanan diplomatik temasların hemen ardından yaşanması dikkat çekti.
Piyasalarda risk primi korunuyor
Enerji piyasalarında belirsizlik sürerken, yatırımcıların fiyatlara eklediği risk primi korunuyor. Uzmanlar, mevcut gerilimin devam etmesi halinde petrol fiyatlarının kademeli olarak 105-115 dolar aralığına yönelme potansiyeline işaret ederken, haber akışına bağlı oynaklığın sürebileceğini vurguluyor.
İslamabad görüşmeleri belirsizliğini koruyor
ABD tarafında üst düzey isimlerin salı günü yapılması planlanan görüşmeler için İslamabad’a gitmeye hazırlandığı belirtilirken, İran cephesinden gelen açıklamalar katılım konusunda netlik olmadığını gösterdi. Diplomatik sürecin belirsizliği, piyasalardaki dalgalanmayı artıran bir diğer unsur olarak öne çıktı.
Sevkiyatlar durma noktasında
Hafta sonu itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin büyük ölçüde durduğu gözlendi. Pazar günü geçiş tespit edilmezken, cumartesi günü en az 13 petrol tankerinin rotasını değiştirerek Basra Körfezi’ne geri döndüğü ve bölgeden çıkış planlarını askıya aldığı bildirildi. Bu gelişme, küresel arz zincirinde aksama riskini artırdı.
