Ateşkese rağmen arz riski büyüyor
ABD ile İran arasında ateşkesin uzatılmasına rağmen Hürmüz Boğazı’nda tansiyon düşmüyor. 13 Nisan’da ABD’nin boğazı abluka altına alması ve İran’ın buna karşılık geçici açtığı hattı yeniden kapatması, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri derinleştirdi.
Abluka ve karşı hamleler piyasaları etkiliyor
Dünyanın en kritik petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz’de yaşanan tıkanma, küresel piyasalarda arz krizi riskini artırdı. ABD ordusu, boğaza döşendiği öne sürülen mayınların temizlenmesi için operasyon başlatırken, bölgedeki askeri hareketlilik dikkat çekici biçimde arttı.
ABD’den “vur” talimatı: Sahada gerilim tırmanıyor
ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanması’na mayın döşediği tespit edilen bot ve gemilerin vurulması talimatı verildiğini açıkladı. Açıklama, bölgedeki askeri gerilimin yeni bir eşiğe taşındığı yönünde değerlendirilirken, olası çatışma riskine ilişkin endişeleri de artırdı.
Mayın temizleme operasyonu tartışma konusu
Trump, mayın tarama faaliyetlerinin normal kapasitenin üç katı hızla sürdüğünü belirterek, operasyonun aylar süreceği yönündeki iddiaları reddetti. Ancak bazı kaynaklara göre sahadaki durum daha karmaşık. İran’ın bölgeye 20’den fazla mayın yerleştirmiş olabileceği ve bazı sistemlerin uzaktan kontrol edilebilmesi nedeniyle tespitinin zorlaştığı öne sürülüyor.
Ablukaya rağmen tanker trafiği sürüyor
Öte yandan ablukaya rağmen İran bağlantılı tankerlerin hareketliliği dikkat çekiyor. Verilere göre, ablukadan sonra en az 34 tanker bölgeye giriş veya çıkış yaptı. Bu tankerlerin 19’u Körfez’den ayrılırken 15’i Umman Denizi üzerinden İran’a ulaştı. Bölgeden çıkan en az 6 tankerin toplamda yaklaşık 10,7 milyon varil ham petrol taşıdığı belirtiliyor.
Gölge ticaret ve yön değiştiren sevkiyatlar
Petrol taşımacılığında gemiden gemiye transfer gibi yöntemlerle kaynağın gizlenmeye çalışıldığı da iddialar arasında. Bazı tankerlerin rotalarını değiştirerek farklı bölgelerde sinyal vermesi, yaptırımların aşılmasına yönelik alternatif yolların devrede olduğunu gösteriyor.
Küresel beklenti ve riskler
Hürmüz Boğazı’nda süren belirsizlik, enerji fiyatları ve tedarik zinciri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Bölgedeki askeri ve ticari hareketliliğin seyri, önümüzdeki süreçte petrol piyasalarının yönü açısından belirleyici olacak.
