Savaş büyümeyi düşürüp enflasyonu artırabilir
Uluslararası Para Fonu Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin kritik uyarılarda bulundu. Georgieva, özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanmanın enerji arzında ciddi bir kesintiye yol açtığını belirterek, bu durumun enflasyonu yükseltirken küresel büyüme tahminlerini aşağı çekeceğini açıkladı.
Enerji arzında tarihi kesinti
Georgieva, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen bloke etmesiyle birlikte milyonlarca varillik petrol üretiminin durduğunu ve bunun enerji arzında tarihin en ağır kesintilerinden birini tetiklediğini ifade etti. Küresel petrol arzında yaklaşık yüzde 13 oranında daralma yaşandığına dikkat çekildi.
Enerji arzındaki bu kesintinin yalnızca petrol ve doğal gazla sınırlı kalmadığı, aynı zamanda helyum ve gübre gibi kritik tedarik zincirlerini de etkilediği belirtildi. Artan maliyetlerin küresel ölçekte fiyat baskısını güçlendirdiği vurgulandı.
Büyüme düşecek, enflasyon yükselecek
IMF’nin mevcut tabloya ilişkin değerlendirmesinde, çatışmalar kısa sürse bile küresel büyüme tahminlerinde aşağı yönlü, enflasyon beklentilerinde ise yukarı yönlü revizyon yapılmasının beklendiği aktarıldı. Ortaya çıkan görünümün yüksek fiyatlar ve zayıflayan büyüme kombinasyonuna işaret ettiği ifade edildi.
Kırılgan ülkeler daha fazla etkilenecek
Georgieva, enerji fiyatlarındaki artışın özellikle yoksul ve kırılgan ekonomiler üzerinde daha ağır sonuçlar doğuracağını belirtti. Birçok ülkenin artan maliyetlerle mücadele edecek yeterli mali alana sahip olmadığına dikkat çekildi.
Enerji ihracatçısı ülkelerin de süreçten tamamen korunamadığı ifade edilirken, Körfez bölgesinde enerji tesislerine yönelik saldırıların üretim ve ihracat üzerinde baskı oluşturduğu kaydedildi.
IMF raporu öncesi revizyon sinyali
Gelecek hafta yayımlanması beklenen küresel ekonomi raporu öncesinde yapılan değerlendirmelerde, büyüme tahminlerinde aşağı yönlü, enflasyon öngörülerinde ise yukarı yönlü güncelleme sinyali verildi. Çatışmaların hızla sona ermesi durumunda dahi bu etkilerin tamamen ortadan kalkmayabileceği ifade edildi.
IMF ve Dünya Bankası’nın bahar toplantılarında da ana gündem maddesinin Orta Doğu’daki gelişmeler olması bekleniyor. Toplantılarda enerji arzı, fiyat baskıları ve küresel büyüme görünümü detaylı şekilde ele alınacak.
Gıda güvenliği riski öne çıkıyor
Georgieva, savaşın etkilerinin enerji piyasalarının ötesine geçerek gıda güvenliğini de tehdit ettiğini belirtti. Gübre tedarikinde yaşanabilecek aksaklıkların tarımsal üretimi olumsuz etkileyebileceği ve bunun küresel ölçekte yeni bir gıda krizine yol açabileceği uyarısında bulunuldu.
Tedarik zincirlerindeki bozulmanın enerji, sanayi ve tarım alanlarında geniş çaplı etkiler yaratabileceği vurgulandı.
