Barış beklentisi piyasayı değiştirdi
İran’ın, ABD tarafından sunulan yeni barış teklifini değerlendirmeye aldığına yönelik haber akışı küresel enerji piyasalarında sert satış baskısını beraberinde getirdi. Hürmüz Boğazı’nda enerji sevkiyatının yeniden başlayabileceğine yönelik beklentilerle birlikte petrol ve doğal gaz fiyatlarında güçlü geri çekilme yaşandı.
Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 8’e yakın düşüşle 101,27 dolardan tamamlarken, ABD ham petrolü de yüzde 7’nin üzerinde değer kaybetti. Avrupa doğal gaz piyasasında ise fiyatlar gün içinde yüzde 14’e varan gerileme gösterdi.
Piyasalarda satış baskısını artıran temel unsurun, yaklaşık 10 haftadır devam eden çatışma sürecinin sona erebileceğine yönelik beklentiler olduğu değerlendirildi. Enerji yatırımcıları özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden küresel sevkiyatın yeniden normalleşme ihtimalini fiyatlamaya başladı.
Hürmüz Boğazı için yeni formül gündemde
Konuya yakın kaynaklara göre Washington yönetiminin hazırladığı yeni mutabakat taslağında, İran’ın teklifi kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın aşamalı şekilde yeniden enerji taşımacılığına açılması ve İran limanlarına yönelik ABD ablukasının kaldırılması maddeleri yer aldı.
Piyasalarda, küresel enerji arzı açısından kritik önemde bulunan Hürmüz hattında sevkiyatın yeniden başlamasının arz endişelerini önemli ölçüde azaltabileceği değerlendirmesi öne çıktı. Buna karşın taraflar arasında henüz nihai anlaşmanın sağlanmadığı, özellikle İran’ın nükleer programına ilişkin başlıkların ilerleyen müzakerelerde ele alınacağı belirtildi.
Enerji analistleri, son dönemde petrol fiyatlarında görülen sert yükselişin büyük bölümünün jeopolitik risk primi kaynaklı olduğunu, olası bir diplomatik ilerlemenin ise fiyatlamalarda hızlı geri çekilmeyi beraberinde getirdiğini ifade etti.
Trump’tan dikkat çeken açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada süreçle ilgili “temkinli şekilde iyimser” olduğunu belirterek, ABD ile İran arasındaki savaşın kısa süre içinde sona erebileceğini söyledi.
Bank of Oklahoma Financial Securities Kıdemli Başkan Yardımcısı Dennis Kissler ise piyasanın henüz netleşmeyen bir barış anlaşmasını fiyatlamaya çalıştığını belirterek, süreçteki sürekli değişen detayların fiyat hareketlerini sertleştirdiğini ifade etti.
ABD ile İran arasındaki olası anlaşma sürecine ilişkin ilk haber akışının ardından piyasalarda risk iştahı güç kazanırken, enerji fiyatlarında da aşağı yönlü hareket hızlandı. Ancak Trump’ın daha sonra yaptığı açıklamada İran’ın teklifi reddetmesi halinde askeri operasyonların başlayabileceğini söylemesi, gün içindeki kayıpların bir bölümünün geri alınmasına neden oldu.
İran’dan güvenli geçiş mesajı
Konuya yakın kaynaklar, Tahran yönetiminin ABD teklifine ilişkin resmi yanıtını önümüzdeki iki gün içinde arabulucu Pakistan üzerinden iletmesinin beklendiğini aktardı.
İran yönetimi ise yeni protokol kapsamında Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanacağını duyurdu. Açıklama, enerji piyasalarında arz tarafına ilişkin endişelerin azalmasını desteklerken, yatırımcıların gözünü Washington-Tahran hattından gelecek yeni açıklamalara çevirdi.
