Petrol fiyatı sert yükseldi
ABD ile İran arasında yürütülen barış müzakerelerinde yeni bir aşamaya geçildi. Tahran yönetimi, Washington tarafından sunulan son taslak metnin taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını kısmen azalttığını açıkladı. Süreçte özellikle nükleer program, uranyum stokları ve Hürmüz Boğazı’nın durumu öne çıkarken, gelişmeler enerji piyasalarında da sert fiyat hareketlerine neden oldu.
Hürmüz Boğazı için yeni plan
Yarı resmi İran Haber Ajansı ISNA’nın aktardığı bilgilere göre İran, ABD’nin sunduğu metne resmi yanıt hazırlıyor. İran Dışişleri Bakanlığı, diplomatik temasların daha önce Tahran’ın sunduğu 14 maddelik çerçeve üzerinden sürdürüldüğünü belirtti.
Müzakere planına göre ilk aşamada İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması, ABD’nin ise İran limanlarına yönelik abluka uygulamalarını kaldırması hedefleniyor. Ardından tarafların İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda daha kapsamlı görüşmelere geçmesi planlanıyor.
Uranyum anlaşmazlığı sürüyor
Taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık başlıklarının başında İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokları geliyor. ABD yönetimi, bu materyallerin olası nükleer silah üretiminde kullanılabileceği gerekçesiyle İran’ın stokları teslim etmesini ve en az 10 yıl boyunca uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını talep ediyor.
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre İran lideri Ali Hamaney, yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmaması yönünde talimat verdi. İran yönetimi, stokların ABD’ye teslim edilmesine karşı çıkarken üçüncü bir ülkeye taşınması seçeneğinin değerlendirilebileceğini ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, Rusya’nın söz konusu materyalleri depolama teklifine teşekkür etti ancak bu seçeneğin şu aşamada resmi müzakere başlığı olmadığını söyledi.
Petrol 107 dolara yükseldi
Uranyum stoklarına ilişkin haber akışının ardından enerji piyasalarında sert hareket yaşandı. Petrol fiyatları gün içindeki kayıplarını silerek varil başına 107 dolara kadar yükseldi. Piyasalarda özellikle Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelerin arz güvenliği açısından kritik risk oluşturduğu değerlendiriliyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran görüşmelerinde “son aşamaya” gelindiğini söyledi. Ancak Trump, anlaşma sağlanamaması durumunda askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceği mesajını da verdi.
Trump açıklamasında, “Ya anlaşma yapacağız ya da çok sert adımlar atacağız” ifadelerini kullandı.
Bölgesel gerilim devam ediyor
Müzakerelerde yalnızca nükleer program değil, Lübnan’daki gelişmeler de önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar sürerken, ateşkesin kırılgan yapısını koruduğu belirtiliyor.
Axios’un haberine göre Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan son telefon görüşmesinde İran konusu nedeniyle gerginlik yaşandı. Netanyahu’nun İran’ın olası bir anlaşmaya bağlı kalacağı konusunda şüphelerini dile getirdiği belirtildi.
İran Devrim Muhafızları ise olası yeni saldırılar halinde çatışmaların bölge sınırlarını aşabileceği uyarısında bulundu.
Taraflardan gelen iyimser açıklamalara rağmen, İran’ın nükleer kapasitesi ve bölgesel etkisi konusundaki derin görüş ayrılıklarının halen çözülemediği değerlendiriliyor.
