TL’nin reel değeri son 14 ayın en yüksek seviyesinde
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayımladığı son verilere göre, Reel Efektif Döviz Kuru (REK) endeksi Mart ayında güçlü bir artış kaydederek son bir yılı aşkın dönemin en yüksek seviyesine ulaştı.
Endekste dikkat çeken yükseliş
2025=100 bazlı TÜFE endeksli REK, Mart ayında bir önceki aya göre 1,83 puan artarak 104,61 seviyesine çıktı. Şubat ayında 102,78 olarak kaydedilen endeks, böylece 2025 Ocak’tan bu yana en yüksek düzeyini gördü. Bu yükseliş, Türk lirasının reel olarak değer kazandığına işaret etti.
ÜFE bazlı endeks de arttı
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı REK endeksi de aynı dönemde artış gösterdi. Endeks, 2,33 puan yükselerek 102,03 seviyesine çıktı. Böylece Türk lirasının değeri, geçen yılın aynı dönemine göre TÜFE bazında 2,15 puan, Yİ-ÜFE bazında ise 1,36 puan artış kaydetti.
Artışın arkasındaki temel dinamikler
Merkez Bankası değerlendirmesine göre REK endeksindeki yükselişin ana nedeni, iç enflasyondaki artış ile nominal döviz kurundaki sınırlı gerileme oldu. Mart ayında doların Türk lirası karşısında ortalama yüzde 1,12 değer kazandığı, avronun ise yüzde 1,09 değer kaybettiği belirtildi. Aynı dönemde TÜFE yüzde 1,94, Yİ-ÜFE ise yüzde 2,30 artış gösterdi.
Küresel etkiler ve bileşenler
Endeks üzerinde Türkiye’nin tüketici fiyatlarındaki artış ile nominal kur sepetindeki değişim yukarı yönlü katkı sağladı. Buna karşılık, küresel TÜFE sepetindeki gelişmelerin endeksi aşağı yönlü etkilediği ifade edildi.
İşgücü maliyeti bazlı endekslerde ayrışma
Her yıl Nisan ayında güncellenen Birim İş Gücü Maliyeti (BİM) bazlı REK endeksi de 2025 yılı için açıklandı. Buna göre genel BİM bazlı endeks yıllık bazda 2,67 puan artarak 93,82 seviyesine yükseldi. Gelişmekte olan ülkeler bazlı endeks 5,37 puan artışla 64,52’ye çıkarken, gelişmiş ülkeler bazlı endeks ise 2,11 puan düşüşle 114,57 seviyesine geriledi.
Beklentiler ve olası etkiler
REK endeksindeki yükseliş, Türk lirasının reel olarak değer kazandığını gösterirken, ihracat rekabeti ve fiyat dengeleri açısından yakından izleniyor. Önümüzdeki dönemde enflasyon ve kur hareketlerinin seyri, endeksin yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
