Soğan fiyatları sert yükseldi
Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin açıkladığı Mayıs ayı verileri, üretici ile market arasındaki fiyat farkının birçok üründe katlanarak büyüdüğünü ortaya koydu. Hem markette hem de üreticide en yüksek fiyat artışı kuru soğanda yaşanırken, bazı ürünlerde üretici fiyatları gerilerken tüketicinin ödediği bedel yüksek kalmaya devam etti.
En büyük fark elmada görüldü
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 388,5 ile elmada kaydedildi. Üreticide 18 lira 75 kuruşa satılan elma market raflarında 91 lira 59 kuruşa kadar çıktı.
Elmayı yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marul izledi. Böylece birçok üründe tüketicinin ödediği fiyat, üreticinin eline geçen bedelin üç ila beş katına ulaştı.
Kuru soğan zam şampiyonu oldu
Mayıs ayında hem üretici hem de market tarafında en yüksek fiyat artışı kuru soğanda yaşandı. Marketlerde kuru soğan fiyatı yüzde 44,7 yükselirken, üreticideki artış yüzde 77,2’ye ulaştı.
Soğanın ardından markette en fazla fiyat artışı yüzde 32,7 ile patateste, yüzde 27,3 ile limonda, yüzde 20,1 ile havuçta ve yüzde 19,1 ile yumurtada görüldü.
Bazı sebzelerde sert düşüş
Markette en fazla ucuzlayan ürün yüzde 54,3 ile sivri biber oldu. Sivri biberi yüzde 34,7 ile çilek, yüzde 33,5 ile marul, yüzde 32,7 ile domates ve yüzde 13,8 ile yeşil soğan takip etti.
Üretici cephesinde ise en sert fiyat düşüşü yüzde 54,7 ile domateste yaşandı. Domatesin ardından kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcan geldi.
Arz sorunu fiyatları yukarı çekti
Bayraktar, kuru soğan ve patateste depolardaki ürün miktarının azalması ve yeni hasadın henüz yeterli seviyeye ulaşmaması nedeniyle arzın düştüğünü, bunun da fiyatları yükselttiğini belirtti. Limonun depolama sürecine girmesi maliyetleri artırırken, havuçta tarla ürününün azalması fiyatlara yukarı yönlü baskı yaptı.
Buna karşılık uygun hava koşulları nedeniyle verimin yükselmesi domates, kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcan gibi ürünlerde fiyatların gerilemesine yol açtı.
Girdi maliyetleri baskısı sürüyor
TZOB verilerine göre Mayıs ayında gübre, yem, elektrik ve tarım ilacı fiyatlarında artış yaşandı. Mazot fiyatlarında aylık bazda sınırlı bir gerileme görülse de üreticinin temel maliyet kalemlerindeki yükseliş devam etti.
Üretici kazanamıyor, tüketici ucuza ulaşamıyor
Mayıs verileri, tarım sektöründe uzun süredir tartışılan fiyat zinciri sorununu bir kez daha ortaya koydu. Tarlada fiyatı düşen bazı ürünlerin market raflarında hâlâ yüksek seviyelerde satılması dikkat çekerken, üretici ile tüketici arasındaki makasın açılması hem çiftçinin gelirini hem de vatandaşın alım gücünü olumsuz etkilemeye devam ediyor.
