Beyaz yakada baskı büyüyor
Goldman Sachs tarafından değerlendirilen yeni veriler, yapay zekanın iş gücü piyasasında yarattığı dönüşümün özellikle kariyerinin başındaki çalışanları zorladığını ortaya koydu. Yapay zeka destekli sistemlerin yaygınlaşmasıyla bazı yeni istihdam alanları oluşsa da giriş seviyesindeki beyaz yakalı pozisyonlarda kayıpların sürdüğü görüldü.
Araştırmaya göre yapay zeka kaynaklı aylık net istihdam kaybı ABD’de yaklaşık 16 bin kişi seviyesinde bulunuyor. Verilerde görülen kısmi iyileşmenin ise doğrudan beyaz yakalı istihdamdan değil, veri merkezi yatırımlarının yarattığı geçici işlerden kaynaklandığı belirtiliyor.
Yeni işler kalıcı olmuyor
Yapay zeka altyapısını desteklemek amacıyla kurulan veri merkezleri son yıllarda önemli ölçüde istihdam yarattı. 2022’den bu yana yalnızca veri merkezi projelerinde yaklaşık 212 bin kişiye iş imkanı sağlandı. Elektrik sistemleri, iklimlendirme ve inşaat alanlarında her ay binlerce yeni pozisyon açıldığı belirtiliyor.
Ancak uzmanlar bu istihdamın büyük bölümünün proje bazlı olduğuna dikkat çekiyor. American Edge Project tahminlerine göre veri merkezi yatırımları yaklaşık 4,7 milyon geçici iş oluşturacak ancak bunların yalnızca 697 bini uzun vadeli ve kalıcı pozisyonlara dönüşecek. Kalıcı işlerin ise ağırlıklı olarak teknik bakım, tesis yönetimi ve güvenlik gibi alanlarda yoğunlaşması bekleniyor.
İşten çıkarmalarda yeni zirve
Öte yandan yapay zekanın doğrudan kullanılabildiği sektörlerde personel azaltımları hız kazandı. Pazarlama, müşteri hizmetleri, grafik tasarım, yazılım geliştirme ve belge işleme gibi alanlarda yapay zeka nedeniyle gerçekleştirilen işten çıkarmalar Nisan ayında yaklaşık 21 bin 900 kişiye ulaştı.
Bu rakam son üç yılın en yüksek aylık seviyesi olarak kayıtlara geçti. Son dönemde yapay zeka bağlantılı işten çıkarmaların toplam sayısı ise 136 bine yükseldi.
Z kuşağı daha kırılgan durumda
Rapora göre yapay zekanın yoğun kullanıldığı sektörlerde 30 yaş altındaki çalışanların işsizlik oranlarında yükseliş eğilimi gözleniyor. Üretken yapay zeka araçlarının ortalama yüzde 23 seviyesinde verimlilik artışı sağladığı belirtilirken, bu kazancın büyük ölçüde deneyimli çalışanlar ve şirketler tarafından elde edildiği ifade ediliyor.
Yeni mezunlar ve kariyerinin başındaki çalışanlar ise daha az deneyim gerektiren görevlerin otomasyona devredilmesi nedeniyle iş bulma ve işte kalma konusunda daha fazla baskıyla karşı karşıya kalıyor.
Dönüşüm daha da hızlanabilir
Verilere göre ABD’de işletmelerin yaklaşık beşte biri aktif olarak yapay zeka kullanıyor. Bu oranın önümüzdeki aylarda daha da yükselmesi beklenirken, dönüşümün yalnızca ofis çalışanlarıyla sınırlı kalmayacağı değerlendiriliyor. Uzmanlar üretim ve sanayi sektörlerinde de yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla iş gücü piyasasındaki değişimin daha geniş alanlara yayılabileceğini öngörüyor.
